İnsanları yücelten iki büyük meziyet vardır: Erkeğin cesur kadının
namuslu olması. Bu iki meziyetin yanında hem erkeği, hem kadını
şereflendiren bir meziyet vardır. İcabında tereddütsüz canını feda
edebilecek kadar vatanına bağlı olmak. İşte Türkler bu meziyetlere ve
fazilete sahip kahramanlardır. Bundan dolayıdır ki Türkler
öldürülebilir, lakin mağlup edilemezler"
Türk askerlerini
dalkılıç olmaya mecbur edecek kadar üstlerine varmamalıdır. Bir defa
dalkılıç olmayı göze almış bir kaç yüz Türk meydana çıkarsa önlerinde
mağlup olmamak mümkün değildir."
Napoleon Bonaparte - Fransız
İmparatoru
"Türklerden bahsediyorum... Düşmanına saldırırken amansız bir kasırgaya,
korkunç bir denize ve insafsız bir yıldırıma benzeyen Türk; dost yanında
ve silahsız düşman karşısında bir seher yelidir, berrak bir göldür.
Gönül açan bu yeli yıldırma, göz kamaştıran bu gölü coşkun bir denize
çevirmek tabiatı da inciten bir gaflet olur."
Tasso - İtalyan Şair
"Bütün
milletler arasında en namuslu ve dostluk kurmada tereddüt edilmeyecek
olan yalnızca Türklerdir. Henüz yabancı tesiri altında kalmamış olan bir
köye gidecek olursanız; gerçek misafirperverliğin ne demek olduğunu
orada görüp öğrenirsiniz."
William Martin
"Irk
ve millet olarak Türkler, bence geniş imparatorluklar içinde yaşayan
kavimlerin en asili ve başta gelenedir. Dini, sosyal ve örfi
faziletleri, tarafsız kimseler için birer takdir ve hayranlık
kaynağıdır."
Lamartine-Fransız Yazar, şair
ve Devlet adamı.
"Poltava'da
esir oluyordum. Bu benim için bir ölümdü, kurtuldum. Buğ nehri önünde
tehlike daha kuvvetli olarak belirdi; önümde su, ardımda düşman, tepemde
cehennemler püsküren güneş... Su beni boğmak, düşman beni parçalamak,
güneş beni eritmek istiyordu; yine kurtuldum. Fakat bugün esirim,
Türklerin esiriyim. Demirin, ateşin ve suyun yapamadığını onlar bana
yaptılar, esir ettiler. Yalnız ayağımda zincir yok, zindanda da değilim;
istediğimi yapıyorum. Fakat bu defa da şefkatin, asaletin, nezaketin
esiriyim. Türkler beni işte bu elmas bağa sardılar. Bu kadar âlicenap,
bu kadar asil, bu kadar nazik bir milletin arasında hür bir esir olarak
yaşamak, bilsen ne kadar tatlı."
Demirbaş Şarl -İsveç Kralı
(Ruslardan kaçıp Osmanlıya sığınmıştır)
"Türkler ölmeyi biliyorlar, hem de iyi biliyorlar. Ben de ölmeyi bilen
bir milletin yenilmeyeceğini bilecek kadar tecrübeliyim. Burada hiç
yoktan ordular kurmak ve bu orduları ölüme sürüklemek mümkün. Bu
imkânlardan bol bol faydalanıyorum. Fakat meydana getirdiğim orduları
sendeleten bir engel var: Türklerin yaşayan hatıraları!
Üç-dört yüzyıl önce her kudreti ve her milleti yenen Türkler, şimdi de
silinmez hatıralarıyla her teşebbüsü sendeletiyorlar. Hemen her yürekte
bu korkuyu seziyorum. Demek ki yalnız Türkleri değil, onların tarihini
de yenmek lazım. Bu durumda ben, Türklerin düzinelerle milleti idare
etmelerindeki sırrı da anlıyorum. Onlar milletleri bir kere yeniyor
fakat kazandıkları zaferleri ruhlara ve nesillere nakşedebiliyorlar."
M. Montecuccoli (Avusturyalı
Komutan)
"Şecaat ve cesaret bakımından Türklerden üstün; büyük hedeflere ulaşmak
bakımından da onlardan dirayetli hiç bir kavim yoktur.
Cenab-ı Hak onları aslan sıfatında yaratmıştır."
İbn-i Hassul
Türk,
asillerin asilidir. Yapma olmayan, gösterişi bulunmayan bu pek yüce
asalet ona tabiatın hediyesidir.
Pierre Loti
Türklerin yalnız sonsuz bir cesareti değil, iradeleri sersemleştiren bir
sihirbaz zekası vardır. İşte Türk, bu zekasıyla zafer kazanır,
uygarlıklar yaratır ve insanlık dünyasında en şerefli hizmeti başarır.
Zaten Avrupa'nın yarısını yüzyıllarca boyunduruk altına almak başka
türlü mümkün olamazdı.
Çarnayev(Rus Komutan)
Silahlı milletin en canlı örneği Türklerdir. Bu diyar köylüsünün orak,
katibinin kalem ve hatta kadınlarının etek tutuşunda silaha sarılmış bir
pençe kıvraklığı vardır. Türk ata biner gibi oturur, keşfe yollanan
asker gibi uyanık yürür.
Moltke
Türkler bir ırk ve bir millet olarak yeryüzünün en şerefli insanlarıdır.
La Martine
Savaşın zevkini almak isteyen herkes Türklerle savaşmalıdır.
Towsend (İngiliz Komutan)
Doğulu
önderler, milletlerinin başından ayrılmayarak her hükümetin temeli olan
şu iki kanunu hakkıyla yapıyorlar: iyi yola götürmek ve kötülüklerden
korumak. Bu asil hareket Ruslardan fazla özellikle Türklerde göze
çarpıyor.
Auguste Comte
Türk
kadınlarının en büyük süsü Türk oluşlarıdır. Onlar süslenmek için elmas
veya zümrüt takınmıyorlar, belki üzerlerinde taşıdıkları o taşları
süslemiş ve kıymetlendirmiş oluyorlar. Çünkü her Türk kadını canlı bir
inci ve paha biçilmez bir pırlantadır.
Lady Mary Wortley Montagu
Türk'ün güzel yüzünü, kuvvetli endamını, pırıltılı kostümünü, zarif
tavırlarını, kibar gülüşünü, aslanca kükreyişini fırçayla göstermek
mümkündür. Fakat pek güç olan, Türk'ün özünü göstermektir. Bu öz,
ayışığı gibi görülür fakat gösterilemez.
Decamps (fransız ressam)
Türkler yaman binicidirler. Türkler hücumunda düşmanı bir yaprak gibi
çevirip bozarlar.
Câhiz (Arap Bilgini)
Türklerin yürekleri temizdir. Onlarda batıl fikirler, basit düşünceler
yoktur.
Semame İbn-i Eşreş (Arap
Bilgini)
Türkler kahramandırlar. Dostlarına zarar vermezler. Fakat kazanç
getirirler.
Comenius (Çek Bilgini)
Türklerin biricik sevdikleri şey hak ve hakikattir. Ve hiçbir haksızlık
yapmadıkları halde haksızlığa uğramışlardır.
William Pitt (İngiliz Devlet
Adamı)
Türk,
Heredot'tan, Tevrat'tan çok eski yüzyılların tanıdığı bir ulustur.
Sadelik içinde görkemi, sükunet içinde ihtişamı, tahakküm kabul etmeyen
bir yüreklilik, alabildiğine geniş bir fetih aşkı, sonsuz bir teşebbüs
kabiliyeti, bölgelere uymaktan çok bölgeleri kendine uydurma zevki ve
alışkanlığı Türk milletinin asırlar dolduran tarihinde açıkça görülür.
(Ünlü Tarihçi) Hammer
Türkler kahramadırlar, dostlarına zarar vermezler. Yüce Türk milleti
tuttuğu eli bırakmaz, sözünden dönmez, iyi ve kötü günlerde dostundan
ayrılmaz. Böyle bir ulusla el ele vermek yeryüzünde her zorluğu yenmek
için sonsuz bir güç ve yetenek kazanmak demektir.
Comenius (Çek Bilgini)
Türkler muhakkak ki Avrupa tarihinin ve yakın Asya tarihinin bildiği en
halis efendi millettir.
Kayzerling
Her Türk'ün bakışında silahın ruha verdiği güveni görmek mümkündür. O
hayata ve olaylara güvenle bakmayı öğrenmiştir.
Molkte
Kılıcı
insafsız bir beceriyle kullanan Türk'ün eli, yendiği insanların yarasını
sarmakta da ustadır.
Lord Byron
Türk
korkmaz, korkutur. Bir şey isterse onu yapmadıkça vazgeçmez. Hangi işe
el atarsa başarır.
Semame İbn-i Eşreş
Türkçeyi öğrenmek benim için büyük bir mutluluk oldu. Çünkü Türk'ü
anlamak için kendisiyle mutlaka tercümansız konuşmalıdır. Tercüman,
ışığı örten zevksiz bir perde oluyor.
Gelland (Fransız Bilgini)
Türk
askeri cesurdur. Anavatanını sever ve onun için gerekirse çekinmeden
canını feda eder.
Albert Einstein
Artık
Türklerle savaşmam. Onlar çok cesur ve iyi insanlar.
Andreas Phitiades
Dünyada iki bilinmeyen vardır. Biri kutuplar, diğeri Türkler.
Albert Sorel
Türk
toplumunda kişisel nitelik ve değer dışında hiçbir şeye önem verilmez.
Baron Büsbek
On
ulusun, on yiğit adamının gücü tek bir kimsede toplansa yine bir Türk'e
bedel olmaz. Türklerin en çok konuştuğu şey savaştır, zaferdir.
Eğlenceleri ise attır, silahtır. Türklerin doğrulukları ve
namuslulukları ne kadar övülse yeridir.
Charles Mcfarlene
Türk
milleti ikibin yıldır profesyonel askerdir. Bütün Türklerin mesleği
askerliktir.
Donaldson
Dünyanın hangi ordusuna sorarsanız sorun, Türk askerinin karşısında
düşünmenin hiç de kolay olmadığını veya olamayacağını size söyler.
Donaldson
Türklerle dost ol ama düşman olma.
Gianni de Michelis
Dünyada, Türklerden başka hiçbir ordu bu kadar süre ayakta duramaz.
Hamilton
Türklerden başka dini ve vatanı uğruna canını vermeye hazır asker
yoktur.
Hamilton
Türkler devlet yıkmakta ve devlet kurmakta birinci sınıf ustadır.
Ülkeleri değil kıtaları altüst etmişler ve korkunç saldırışlar arasında
sarsılması hiç de kolay olmayan egemenliklerini yaratmışlardır.
Tarih Türklerden çok şey öğrendi. Onların elinden çıkma öyle eserler
vardır ki uygarlık için birer süs olmaktadır.
Hammer
Çanakkale'de başarılı olamadık. Nasıl başarılı olurduk ki? Zira Türkler
yuvasına girilmiş aslanların hiddetiyle, cüret ve cesaret kahramanlığı
ile savaşıyorlardı. Böyle bir millet görmedim.
Sir Julien Corbet
Türk
gibi ölüme gülerek bakan bir eri başka hiçbir ulusta bulamazsınız.
Yalnız ona iyi bir komutan gerektir.
Mulman
Toplumsal düzenin Türkler arasında kurmuş olduğu ilişkilerin hepsinde
temiz yüreklilik ve iyi niyet hakimdir. Vatandaşların birbirlerine karşı
borçlu oldukları işlemleri yapma ve yerine getirmeleri için başka
ülkelerde olduğu gibi senetleşmeye yani yazılı belgeye ihtiyaçları
yoktur. Çünkü onların övülmeye değer hallerinden biri de verdikleri söze
genellikle sadık kalmaları ve karşılarındakini aldatmaktan, güveni
suistimal etmekten çekinmeleridir.
Monradgea D'ohsson
Kendi
ulusuna karşı bu kadar dürüst ve cömert olan müslüman Türkler hangi
mezhebe bağlı olursa olsun aynı dürüstlüğü yabancılara karşı da yapar ve
yerine getirirler. Bu noktada müslümanla müslüman olmayan arasında
hiçbir fark gözetmezler.
Monradgea D'ohsson
Türk'ü
anlamamak için tarihe göz yummak gerekir. Haksız saldırılar ve adi
iftiralar önünde Türk'ün vakur kalışı, kuşku yok ki körlerin gerçeği,
eşyayı anlamadıklarını düşündüklerinden ve körlere acıdıklarındandır. Bu
soylu davranış o adi iftiralara ne açık bir cevap oluyor.
Pierre Loti
Türk'ün ahlaki seciyesi çocukluğunda aldığı iyilik telkinleriyle değil
çevrelerinde fenalık görmemek suretiyle oluşur.
Thomas Thorsten
"Türklerin ruhu yeniden parlayacak ve silah kullanmak için doğan bu
kahraman milletin tarihi eski ışığını bulacaktır."
Feldmareşal von Moltke -Alman
Genelkurmay Başkanı
İnsanları yücelten iki büyük meziyet vardır: Erkeğin cesur kadının
namuslu olması. Bu iki meziyetin yanında hem erkeği, hem kadını
şereflendiren bir meziyet vardır. İcabında tereddütsüz canını feda
edebilecek kadar vatanına bağlı olmak. İşte Türkler bu meziyetlere ve
fazilete sahip kahramanlardır. Bundan dolayıdır ki Türkler
öldürülebilir, lakin mağlup edilemezler"
Türk askerlerini
dalkılıç olmaya mecbur edecek kadar üstlerine varmamalıdır. Bir defa
dalkılıç olmayı göze almış bir kaç yüz Türk meydana çıkarsa önlerinde
mağlup olmamak mümkün değildir."
Napoleon Bonaparte - Fransız
İmparatoru
"Türklerden bahsediyorum... Düşmanına saldırırken amansız bir kasırgaya,
korkunç bir denize ve insafsız bir yıldırıma benzeyen Türk; dost yanında
ve silahsız düşman karşısında bir seher yelidir, berrak bir göldür.
Gönül açan bu yeli yıldırma, göz kamaştıran bu gölü coşkun bir denize
çevirmek tabiatı da inciten bir gaflet olur."
Tasso - İtalyan Şair
"Bütün
milletler arasında en namuslu ve dostluk kurmada tereddüt edilmeyecek
olan yalnızca Türklerdir. Henüz yabancı tesiri altında kalmamış olan bir
köye gidecek olursanız; gerçek misafirperverliğin ne demek olduğunu
orada görüp öğrenirsiniz."
William Martin
"Irk
ve millet olarak Türkler, bence geniş imparatorluklar içinde yaşayan
kavimlerin en asili ve başta gelenedir. Dini, sosyal ve örfi
faziletleri, tarafsız kimseler için birer takdir ve hayranlık
kaynağıdır."
Lamartine-Fransız Yazar, şair
ve Devlet adamı.
"Poltava'
da esir oluyordum. Bu benim için bir ölümdü, kurtuldum. Buğ nehri önünde
tehlike daha kuvvetli olarak belirdi; önümde su, ardımda düşman, tepemde
cehennemler püsküren güneş... Su beni boğmak, düşman beni parçalamak,
güneş beni eritmek istiyordu; yine kurtuldum. Fakat bugün esirim,
Türklerin esiriyim. Demirin, ateşin ve suyun yapamadığını onlar bana
yaptılar, esir ettiler. Yalnız ayağımda zincir yok, zindanda da değilim;
istediğimi yapıyorum. Fakat bu defa da şefkatin, asaletin, nezaketin
esiriyim. Türkler beni işte bu elmas bağa sardılar. Bu kadar âlicenap,
bu kadar asil, bu kadar nazik bir milletin arasında hür bir esir olarak
yaşamak, bilsen ne kadar tatlı."
Demirbaş Şarl -İsveç Kralı
(Ruslardan kaçıp Osmanlıya sığınmıştır)
"Türkler ölmeyi biliyorlar, hem de iyi biliyorlar. Ben de ölmeyi bilen
bir milletin yenilmeyeceğini bilecek kadar tecrübeliyim. Burada hiç
yoktan ordular kurmak ve bu orduları ölüme sürüklemek mümkün. Bu
imkânlardan bol bol faydalanıyorum. Fakat meydana getirdiğim orduları
sendeleten bir engel var: Türklerin yaşayan hatıraları!
Üç-dört yüzyıl önce her kudreti ve her milleti yenen Türkler, şimdi de
silinmez hatıralarıyla her teşebbüsü sendeletiyorlar. Hemen her yürekte
bu korkuyu seziyorum. Demek ki yalnız Türkleri değil, onların tarihini
de yenmek lazım. Bu durumda ben, Türklerin düzinelerle milleti idare
etmelerindeki sırrı da anlıyorum. Onlar milletleri bir kere yeniyor
fakat kazandıkları zaferleri ruhlara ve nesillere nakşedebiliyorlar."
M. Montecuccoli (Avusturyalı
Komutan)
"Şecaat ve cesaret bakımından Türklerden üstün; büyük hedeflere ulaşmak
bakımından da onlardan dirayetli hiç bir kavim yoktur.
Cenab-ı Hak onları aslan sıfatında yaratmıştır."
İbn-i Hassul
Türk,
asillerin asilidir. Yapma olmayan, gösterişi bulunmayan bu pek yüce
asalet ona tabiatın hediyesidir.
Pierre Loti
Türklerin yalnız sonsuz bir cesareti değil, iradeleri sersemleştiren bir
sihirbaz zekası vardır. İşte Türk, bu zekasıyla zafer kazanır,
uygarlıklar yaratır ve insanlık dünyasında en şerefli hizmeti başarır.
Zaten Avrupa'nın yarısını yüzyıllarca boyunduruk altına almak başka
türlü mümkün olamazdı.
Çarnayev(Rus Komutan)
Silahlı milletin en canlı örneği Türklerdir. Bu diyar köylüsünün orak,
katibinin kalem ve hatta kadınlarının etek tutuşunda silaha sarılmış bir
pençe kıvraklığı vardır. Türk ata biner gibi oturur, keşfe yollanan
asker gibi uyanık yürür.
Moltke
Türkler bir ırk ve bir millet olarak yeryüzünün en şerefli insanlarıdır.
La Martine
Savaşın zevkini almak isteyen herkes Türklerle savaşmalıdır.
Towsend (İngiliz Komutan)
Doğulu
önderler, milletlerinin başından ayrılmayarak her hükümetin temeli olan
şu iki kanunu hakkıyla yapıyorlar: iyi yola götürmek ve kötülüklerden
korumak. Bu asil hareket Ruslardan fazla özellikle Türklerde göze
çarpıyor.
Auguste Comte
Türk
kadınlarının en büyük süsü Türk oluşlarıdır. Onlar süslenmek için elmas
veya zümrüt takınmıyorlar, belki üzerlerinde taşıdıkları o taşları
süslemiş ve kıymetlendirmiş oluyorlar. Çünkü her Türk kadını canlı bir
inci ve paha biçilmez bir pırlantadır.
Lady Mary Wortley Montagu
Türk'ün güzel yüzünü, kuvvetli endamını, pırıltılı kostümünü, zarif
tavırlarını, kibar gülüşünü, aslanca kükreyişini fırçayla göstermek
mümkündür. Fakat pek güç olan, Türk'ün özünü göstermektir. Bu öz,
ayışığı gibi görülür fakat gösterilemez.
Decamps (fransız ressam)
Türkler yaman binicidirler. Türkler hücumunda düşmanı bir yaprak gibi
çevirip bozarlar.
Câhiz (Arap Bilgini)
Türklerin yürekleri temizdir. Onlarda batıl fikirler, basit düşünceler
yoktur.
Semame İbn-i Eşreş (Arap
Bilgini)
Türkler kahramandırlar. Dostlarına zarar vermezler. Fakat kazanç
getirirler.
Comenius (Çek Bilgini)
Türklerin biricik sevdikleri şey hak ve hakikattir. Ve hiçbir haksızlık
yapmadıkları halde haksızlığa uğramışlardır.
William Pitt (İngiliz Devlet
Adamı)
Türk,
Heredot'tan, Tevrat'tan çok eski yüzyılların tanıdığı bir ulustur.
Sadelik içinde görkemi, sükunet içinde ihtişamı, tahakküm kabul etmeyen
bir yüreklilik, alabildiğine geniş bir fetih aşkı, sonsuz bir teşebbüs
kabiliyeti, bölgelere uymaktan çok bölgeleri kendine uydurma zevki ve
alışkanlığı Türk milletinin asırlar dolduran tarihinde açıkça görülür.
(Ünlü Tarihçi) Hammer
Türkler kahramandırlar, dostlarına zarar vermezler. Yüce Türk milleti
tuttuğu eli bırakmaz, sözünden dönmez, iyi ve kötü günlerde dostundan
ayrılmaz. Böyle bir ulusla el ele vermek yeryüzünde her zorluğu yenmek
için sonsuz bir güç ve yetenek kazanmak demektir.
Comenius (Çek Bilgini)
Türkler muhakkak ki Avrupa tarihinin ve yakın Asya tarihinin bildiği en
halis efendi millettir.
Kayzerling
Her Türk'ün bakışında silahın ruha verdiği güveni görmek mümkündür. O
hayata ve olaylara güvenle bakmayı öğrenmiştir.
Molkte
Kılıcı
insafsız bir beceriyle kullanan Türk'ün eli, yendiği insanların yarasını
sarmakta da ustadır.
Lord Byron
Türk
korkmaz, korkutur. Bir şey isterse onu yapmadıkça vazgeçmez. Hangi işe
el atarsa başarır.
Semame İbn-i Eşreş
Türkçeyi öğrenmek benim için büyük bir mutluluk oldu. Çünkü Türk'ü
anlamak için kendisiyle mutlaka tercümansız konuşmalıdır. Tercüman,
ışığı örten zevksiz bir perde oluyor.
Gelland (Fransız Bilgini)
Türk
askeri cesurdur. Anavatanını sever ve onun için gerekirse çekinmeden
canını feda eder.
Albert Einstein
Artık
Türklerle savaşmam. Onlar çok cesur ve iyi insanlar.
Andreas Phitiades
Dünyada iki bilinmeyen vardır. Biri kutuplar, diğeri Türkler.
Albert Sorel
Türk
toplumunda kişisel nitelik ve değer dışında hiçbir şeye önem verilmez.
Baron Büsbek
On
ulusun, on yiğit adamının gücü tek bir kimsede toplansa yine bir Türk'e
bedel olmaz. Türklerin en çok konuştuğu şey savaştır, zaferdir.
Eğlenceleri ise attır, silahtır. Türklerin doğrulukları ve
namuslulukları ne kadar övülse yeridir.
Charles Mcfarlene
Türk
milleti ikibin yıldır profesyonel askerdir. Bütün Türklerin mesleği
askerliktir.
Donaldson
Dünyanın hangi ordusuna sorarsanız sorun, Türk askerinin karşısında
düşünmenin hiç de kolay olmadığını veya olamayacağını size söyler.
Donaldson
Türklerle dost ol ama düşman olma.
Gianni de Michelis
Dünyada, Türklerden başka hiçbir ordu bu kadar süre ayakta duramaz.
Hamilton
Türklerden başka dini ve vatanı uğruna canını vermeye hazır asker
yoktur.
Hamilton
Türkler devlet yıkmakta ve devlet kurmakta birinci sınıf ustadır.
Ülkeleri değil kıtaları altüst etmişler ve korkunç saldırışlar arasında
sarsılması hiç de kolay olmayan egemenliklerini yaratmışlardır.
Tarih Türklerden çok şey öğrendi. Onların elinden çıkma öyle eserler
vardır ki uygarlık için birer süs olmaktadır.
Hammer
Çanakkale'de başarılı olamadık. Nasıl başarılı olurduk ki? Zira Türkler
yuvasına girilmiş aslanların hiddetiyle, cüret ve cesaret kahramanlığı
ile savaşıyorlardı. Böyle bir millet görmedim.
Sir Julien Corbet
Türk
gibi ölüme gülerek bakan bir eri başka hiçbir ulusta bulamazsınız.
Yalnız ona iyi bir komutan gerektir.
Mulman
Toplumsal düzenin Türkler arasında kurmuş olduğu ilişkilerin hepsinde
temiz yüreklilik ve iyi niyet hakimdir. Vatandaşların birbirlerine karşı
borçlu oldukları işlemleri yapma ve yerine getirmeleri için başka
ülkelerde olduğu gibi senetleşmeye yani yazılı belgeye ihtiyaçları
yoktur. Çünkü onların övülmeye değer hallerinden biri de verdikleri söze
genellikle sadık kalmaları ve karşılarındakini aldatmaktan, güveni
suistimal etmekten çekinmeleridir.
Monradgea D'ohsson
Kendi
ulusuna karşı bu kadar dürüst ve cömert olan müslüman Türkler hangi
mezhebe bağlı olursa olsun aynı dürüstlüğü yabancılara karşı da yapar ve
yerine getirirler. Bu noktada müslümanla müslüman olmayan arasında
hiçbir fark gözetmezler.
Monradgea D'ohsson
Türk'ü
anlamamak için tarihe göz yummak gerekir. Haksız saldırılar ve adi
iftiralar önünde Türk'ün vakur kalışı, kuşku yok ki körlerin gerçeği,
eşyayı anlamadıklarını düşündüklerinden ve körlere acıdıklarındandır. Bu
soylu davranış o adi iftiralara ne açık bir cevap oluyor.
Pierre Loti
Türk'ün ahlaki seciyesi çocukluğunda aldığı iyilik telkinleriyle değil
çevrelerinde fenalık görmemek suretiyle oluşur.
Thomas Thorsten
"Türklerin ruhu yeniden parlayacak ve silah kullanmak için doğan bu
kahraman milletin tarihi eski ışığını bulacaktır."
Feldmareşal von Moltke -Alman
Genelkurmay Başkanı
Türkler Hakkında
Yabancıların Yorumları!!!
Edmondo De AMICS
"Türkün şevkat ve
insaniyet duygusunu inkar mümkün değildir. Bu duygu insanı atalete sevk
edip sefaleti artırmakla beraber, teşkilatı düzensiz bir toplumun bir
derdine tek çare demektir. Türk ırkının soyluluğunu gösteren diğer
duygular, yani en küçük iyiliklere karşı besledikleri minnet ve şükran
duygusu, ölmüşlere karşı besledikleri minnet ve şükran duygusu,
ölmüşlere karşı besledikleri minnet ve şükran duygusu ... büyük bir
nezaketle yapılan konukseverlik adeti ve hayvanlara saygı alışkanlığı
gibi faziletlerin inkarı da mümkün değildir."
__________________________________________________ __________________
Conte De BONNEVAL
"Türkleri seviyorum.
Onlar, cennetten bir köşe olan bu eşsiz memlekete yakışan, eşsiz
insanlar. Yaradılışlarında göksel bir azamet, gönül alışlarında ise
meleklerde bulunmayan bir mahviyet var. Bu büyük ruhlu milletin arasında
vatanımı unutmaktan korkuyorum. Vatan aziz, pek aziz. Lakin Türk de aziz
ve çok aziz."
__________________________________________________ __________________
Mete HAN, Hun
Hükümdarı
"Nerede bir Türk
varsa, orayı kalbinden seveceksin."
"Boyun eğmeyeceğiz!
Zira öteden beri
Hing-nu'lar (Hun) kuvveti takdir eder, tabi olmayı hakir görürler.
Savaşçı süvari hayatımız sayesinde bir ulus olduk. Zira bilirler ki,
savaşta savaşçıların kaderi ölümdür. Biz ölsek de, kahramanlığımızın
şöhreti kalacak, çocuklarımız ve torunlarımız diğer kavimlerin EFENDİSİ
OLACAKLARDIR."
__________________________________________________ __________________
PLANO CAPRİNİ
"Dünya'da Türk kadar
saygı bilir bir kavim daha yoktur. Türkler' de inzibat, büyüklere karşı
itaat o derecedir ki, bizim keşiş (dini) sınıfımız bile onlardan örnek
alabilir... Türkler bir tek büyük ailenin bireyleri gibi yaşarlar ve dar
şartlar içinde olsalar dahi yiyeceklerini kardeşçe paylaşırlar."
__________________________________________________ __________________
FELDMAREŞAL H. VON.
MOLTKE
"Müsellah milletin
en canlı örneği Türklerdir. Bu diyar köylüsünün orak, katibinin kalem ve
hatta kadının etek tutuşundan silaha sarılmış bir pençe kıvraklığı
vardır... O doğduğu günden beri müsellahtır, bundan dolayı da hayata ve
olaylara güvenle bakmayı öğrenmiştir."
__________________________________________________ __________________
IBN HASSUL
"Bütün milletler
içinde cesaret ve şecaatte Türklerden daha ileride olan ve büyük
amaçları elde etmek uğrunda daha ileri gidebilen bir millet yoktur.
Allahu teala onları arslan suretinde yaratmıştır...
Türk, bağı
çözüldükten sonra, askere başbuğ olmak veya perdedarlık etmek veya bir
topluma emir vermek ve yasak koymaktan başka bir işe razı olmaz."
__________________________________________________ __________________
BUSBECQ
"(Türkler)
Hayvanlara bakanlar da onlara gayet iyi muamele ederler. Onları durmadan
okşa***** muhabbetlerini kazanırlar. Son derece zorda kalmadıkça
kızgınlıklarını çıkarmak için değnekle hayvana vurmazlar. Bunun sonucu
olarak da atlar insanlara karşı gayet muhabbetli oluyorlar.
__________________________________________________ __________________
PIERRE LOTİ
"Türk asillerin
asilidir. Yapma olmayan, gösterişi bulunmayan bu pek yüksek soyluluk
ona, tabiatın hediyesidir. Sadelik içinde balagatı, zarif bir durgunluk
içinde duygulu bir hayatiyeti ve parıltılı bir hayat içinde kibar bir
hakikat hissettiren tek varlık Türklerdir. Şark hülya ve efsaneler
alemidir. Türk, o rengarenk alemin gözüdür, dilidir, ışığıdır ve yaşayan
gerçeğidir."
__________________________________________________ __________________
Komutan PRINCE
EUGENE "Şimdi, Theisis uyu, büyük zaferimizin şanlı hikâyesini Donue'a
(Tuna) götürüyor. Fakat Haşmetmeab! İtiraf etmeğe mecburum:
Türkler, taşıdıkları
parlak şöhrete layık bir biçimde dövüştüler. Türk'e yakışır bir
feragatle ve celâdetle çarpışa çarpışa öldüler.
Onların sönüşü,
pırıltılarda göz kamaştırdıktan sonra sönen şimşekleri andırıyor.
Karşımızdan, ağır ağır kaybolan bir ışık kütlesi gibi, beyaz bir
eriyişle çekildiler, görünmez oldular. Onların galibiyetleri gibi
mağlubiyetleri de şanlı ve ibretli"
__________________________________________________ __________________
İORGA (ROMEN)
"Türk ülkesinin hiç
bir tarafında halktan üstün sayılabilecek beylerle asilzadelerden oluşan
hiç bir yüksek tabaka yahut zadeğan sınıf mevcut değildir. İşte bundan
dolayı etle kemikten ve sinirle kandan ibaret bütün canlu mahluklar hep
aynı veziyettedir (eşittir) ve dünyanın her yerinde olduğu gibi vahşi
hayvanlar bile nasıl secaat ve cesaretleriyle ayrılırlarsa, Türkiye'de
de insanlar arasında ancak o kadar Türk gösterilebilir."
__________________________________________________ __________________
POSTEL
"Yeryüzündeki en
ilahi disiplin Türk askerlerindedir."
__________________________________________________ __________________
LEON CAHON
"Türk hakanının gece
uyumaması ve gündüz dinlenmemesi yalnız fakir tabasını besleyip
giydirmek için değildir; O, Türkün şöhreti ve milletinin şanı ve şerefi
için gece gündüz çalışmış ve çarpışmıştır. Mısır firavunu, İran şahı ve
yahut Asur hükümdarı kendi şahısları uğruna yahut ilahlarının kudretini
göstermek amacıyla milletlerini yok ettiği halde, Türk hakanı milletinin
hüsn-i şöhretinden başka bir şey düşünmemiştir."
__________________________________________________ __________________
ARAP ALİMİ CAHİZ
"Türkler
yaltaklanma, yaldızlı sözler, münafıklık, kovuculuk, yapmacık, yerme,
riya, dostlarına karşı kibir, arkadaşlarına karşı fenalık, bidat nedir
bilmezler. Çeşitli fikirler onları bozmamıştır. Türkler pek namuslu
insanlardır."
__________________________________________________ __________________
DU LOIR
"Hiç şüphesiz ki
ahlâk bakımından Türk siyasetiyle medeni hayatı bütün cihana örnek
olabilecek variyettedir."
__________________________________________________ __________________
CAMPENELLA
"Güneş ülkeyi
yeryüzünde bulmak mümkün mü?.. Fikir hürriyetine, vicdan hürriyetine,
lisan hürriyetine ilişmeyen Türklerin varlığı hiç olmazsa yarın böyle
bir ülkenin var olacağını bana hissettiriyor. Madem ki düşünceyi zindana
koymayan, hakikat sevgisini zincire vurmayan bir millet, o cesur ve adil
Türkler vardı...
Üzerinde yalnız
hakikatin, adaletin ve hürriyetin hüküm sürdüğü bir GÜNEŞ ÜLKE - CİVİTAS
SOLIS, yarın neden vücut bulmasın?...
__________________________________________________ __________________
CHARLES ROYAN (Plevne'de
Gazi Osman Paşa emrinde hizmet görmüş ve sonradan general hutbesine
kadar yükselmiş Avustralyalı bir Dr. General)
"Allah - Allah!
nidalarıyla ve yiğit yüreklerindeki imanın kudreti ile Rus süngüleri
üzerine öyle atılışları vardı ki, İngiltere tarihinde gördüğümüz
kahramanlardan hiçbiri bu Türk askerlerinden fazla şecaat göstermiş
olamazdı.
Silah arkadaşım
olmuşş bu insanların sahip bulundukları yüksek nâmus ve şeref
duygularını, engin şecaat ve sadakatlerini, üstün vatanseverliklerini
gönlümde gururla muhafaza etmekteyim."
__________________________________________________ __________________
General TAVSHEND
(Birinci Dünya Savaşında Irak Cephesi komutanı iken Türk ordusuna
yenilerek esir düşmüş İngiliz Generali)
"Avrupa'da hiçbir
asker yoktur ki, (Bu sözlerimin altını çiziyorum), savunmakta Türklerle
kıyaslanabilsin. Örnek olarak Çanakkale'yi göstermek isterim. Orada,
bizim gemi ateşlerimizle büyük kayıplara uğramış olan kıtalar Türk
olmasalardı yerlerinde kalamaz ve derhal değiştilirlerdi. Oysa Türkler
tüm savaş boyunca siperlerinden ayrılmadılar.
__________________________________________________ __________________
General HAMİLTON
(Çanakkale'ye taarruz eden müttefik orduların Başkomutanı)
"Çok cesur savaşan
ve iyi sevk ve idare edilen Türk Ordusu karşısında bulunuyoruz..."
__________________________________________________ __________________
Lord CASEY (1967-71
arasında Avustralya Genel Valisi ve Çanakkale'de savaşmış bir Anzak)
"... Bizler o
Yarımada'dan kahraman Türk Milletine duyduğumuz takdirle
ayrılmışızdır... Sonuç olarak belirtmek isterim ki, sizler kahraman
olduğu kadar insan ve uygar bir milletin evlatlarısınız...
__________________________________________________ __________________
General Liman von
SANDERS (Çanakkale'de 5'nci Türk Ordusuna komuta etmiş Alman Generali)
Çanakkale'yi bir
asker olarak anlatmak imkânsızdır.
Çelikten, manevi
güçten, vatan aşkından bir insan yapısı ne demektir? Bu sorunun cevabı
işte şu gösterişten uzak, mütevekkil ve sakin Anadolu çocuğunun kendisi
idi!...
Tarih kitaplarında
Türkler hakkında yazılı olanlar, hatta onlarla savaşanların anlattıkları
gerçekleri ifadeden acizdir. Mutluluk Türklerle aynı safta savaşmaktır.
Bu şerefi ömrümün sonuna kadar taşıyacağım.
Taş üzerinde
yatıyor, Güneşe, fırtınalara, soğuğa, yağmura karşı korunmasız
siperlerde çamur ve toz içinde günler geçiriyor, fakat dünyanın bütün
vasıta ve imkânlarına sahip düşmanlarıyla aslanlar gibi dövüşüyorlardı.
Bu ne sessiz, gösterişsiz bir yurt sevgisi idi!...
Allah adını yürekten
tekrarla***** saldırganın üzerine atılıyorlardı.
Düşmanları da onlara
hayrandı.
Yıllar süren silah
arkadaşlığımız döneminde, kendisini öldürmeye, yurdunu elinden almaya
gelenlere karşı hiçbir gaddarlıklarını görmedim. Yaralı düşmanlarını
sırtlarında siperlerine getiriyor, sargı bezi olmadığı zaman, yedeği
bulunmayan gömleklerini yırtarak onları sarıyorlardı...
__________________________________________________ __________________
Alman tarihçi HAMMER
"Tarih, Türkler'den
çok şey öğrendi. Onların elinden çıkma öyle eserler var ki bunlar
Medeniyetin birer ziynetidir."
__________________________________________________ __________________
La MARTİN
"Bence insanlığa
şeref veren Türk Milleti'nin düşmanı olmak insanlığın düşmanı olmaktan
farksızdır."
__________________________________________________ __________________
Martin LUTHER
Almanlar'a hitap ediyor;
"Ey Almanlar,
bırakınız Türkler Almanya'yı istila etsinler, hakkın, adaletin ne
olduğunu Türkler size öğreteceklerdir."
__________________________________________________ __________________
Albert SOREL
"Türkler, Asya'nın
güçlü ulusudur."
__________________________________________________ __________________
Baron BUSBEK
"Türkler, bilime
saygılı ve ince duygulu bir ulustur."
__________________________________________________ __________________
Lord BYRON
"Kılıcı insafsız bir
ustalıkla kullanan Türkün eli, yendiği insanların yarasını sarmakta da
ustadır."
__________________________________________________ __________________
Charles McFARLANE
"Türklerin
doğruluklarıyla, namusları ne kadar övülse yeridir."
__________________________________________________ __________________
HAMİLTON
"Türklerden başka
dini ve vatanı uğruna canını vermeye hazır asker yoktur."
__________________________________________________ __________________
Semame İbni EŞREŞ
"Her Türk kendini
aslan, düşmanını av, atını ceylan bilir."
"Türk korkmaz
korkutur, bir şey isterse onu yapmadıkça vazgeçmez. Hangi işe el atarsa
başarır."
__________________________________________________ __________________
TOWSHEND
"Savaşın zevkini
almak isteyenler Türklerle savaşsınlar."
__________________________________________________ __________________
WİLLİAM PİTT
"Türklerin tek
sevdikleri şey haktır, gerçektir ve hiçbir haksızlık yapamadıkları halde
haksızlığa uğramışlardır."
__________________________________________________ __________________
THIERS
"Eğer bir Türk
devleti olmasaydı yaratmak gerekirdi."
__________________________________________________ __________________
Hz.MUHAMMED
"Türkler size
dokunmadıkça, onlara dokunmayınız"
"Sizler Türklerle
savaşmadıkça kıyamet kopmaz"
"Türk olan benim
ordularımdır"
Türklerden daha faziletli bir toplum görmedim. Oyuna ve eğlenceye
vakitleri yoktur. (...) Yemeklerini çabuk ve konuşmaksızın yerler.
Yemek
isteyen kim varsa; tanıdık, yabancı ayrılmaz, sofraya çağrılır. (...)
Askerler dâhil şehirde silah taşımak yasaktır. Düello bilmezler;
dövüşmeyi medenî terbiyeden mahrumiyet sayarlar. Arada kavga edenler
çıkar; fakat kavgayı devam ettirmeleri mümkün değildir; ilk görenler
derhal müdahale edip sustururlar. Zaten şehirlerde büyük sükûnet vardır.
Kumar ve içkinin dinlerinde yasak olması kavga çıkmamasının
sebeplerindendir. Ama içki içen, esrar çeken Türklere tesadüf edilir;
çoğu sosyal durumlarını bu sebeple kaybetmişlerdir. Karaborsa ve
tefecilik günah ve meçhuldür. (Cristobal de Villalon, s. 160-161)"
"Bundan
başka şunu söylemek istiyorum ki Türkler bir şatoyu veya kaleyi
aldıkları zaman her şeyi ve resimleri buldukları gibi aynen
bırakıyorlar, onları tahrip etmek gibi bir âdetleri asla yoktur. (Belon,
s. 90)"
"Türkler iyi niyetli insanlardır. Birbirlerine bağlıdırlar. Birbirlerine
iyilik yapmaktan hoşlanırlar. Bunları Tanrı'nın şerefi için yazıyorum;
yoksa Türklerin bizim imanımızın dışında kaldıklarını biliyorum. (...)
Türkler sözlerinin esiridirler. Ancak ölü bir Türk sözünü tutmayabilir.
Samimi ve sadık insanlardır. (Bertrandon de la Broquière)"
"Türkler sokakta rastladıkları yazılı kağıda ve güle basmazlar; yerden
alıp bir duvarın üstüne veya dibine koyarlar. (Busbecq)"
"Türkler kimseyi Türk usulünce yaşamaya zorlamazlar. Herkesin kendi
mevzuatı ile yaşamasına müsaade eder ve izin verirler. (Geoffroy, c.II,
s. 180)"
"İsteyen Türk, gerek cuma, gerekse bayram namazında, cami içinde veya
avlusunda, cemaat ortasında, düşmanı kim ise ondan af diler. Affı yaş ve
makamca küçük olan ister. Muhatabı, kesin şekilde ve cemaat önünde
affettiğini söylemeye mecburdur. Sonra elini öptürür ve kucaklaşırlar.
Bir kere barışmış olan iki düşman, eski anlaşmazlıklarından dolayı
birbirlerine kötülük edemezler. Böyle bir şeye cesaret eden kişi, hem
toplumla, hem Allah 'la alay etmiş sayılır ve lanetlenir; fena muamele
görür, kendisine inanılmaz. (Villamont, s. 252)"
Sözü
uzatmayalım; Sayın Yılmaz Öztuna 'nın Tarih Sohbetleri'nden (s. 286-290)
derlediğimiz yukarıdaki satırlar XVI. yüzyılda Türkler arasında bulunup
da anılarını veya raporlarını yazan kimi seyyah, kimi diplomat, kimi
asker, kimi esir gayrimüslimlere aittir. Düşmanı oldukları bir toplum
hakkında kendi milletlerine karşı dürüst davranıp sahih bilgiler
vermeleri, hiç şüphesiz Türkler hakkında iyi niyet beslemelerinin değil,
objektif davranmalarının bir sonucudur. Nitekim aynı yazarlar
kitaplarının bazı yerlerinde garazkâr ifadelere de yer vermekten
kaçınmamışlardır. Burada dikkatinizi çekmek istediğimiz husus, Türk
milletinin toplumsal ahlak ve sosyal düzeninden bahsedilirken, hemen
bütün kaynakların ittifak ederek benzer şeyleri söylemek zorunda
kalmalarıdır.
İmdi,
söz konusu ettiğimiz alıntılar üzerinde ayrı ayrı düşünüldüğünde, her
bir uygulamanın XVI. yüzyılı, yine Batılıların adlandırmasıyla neden
"Türk Asrı" yaptığı daha iyi anlaşılır. O halde bu dediğimizi şöyle
okumak da mümkün: Nerede ve ne zaman olursa olsun, bütün gelişmeler,
bütün askeri ve siyasi başarılar, bütün zenginlik ve refah, bütün...
bütün... hep güzel ahlak ile ivme kazanıyor, onun sayesinde insanlık
için katma değer üretiyor.
Peki
o halde soru şu: XVI. yüzyılda imrenilerek izlenen bu millet daha
sonraki yüzyıllarda adım adım bozulup da nasıl toplumsal desenlerini
kaybetti; nasıl asaletinden tavizler verip ahlak anlayışını
değiştirdi?!.. Faraza bu satırları birer kez daha okuyup kendimizi tek
tek değerlendirmeye alsak, acaba bizim hakkımızda yazılan bunca şeyi
yalanlamak için çırpındığımız sonucuna mı ulaşırız! Veya bir yabancı bu
satırlardan yola çıkarak Türkiye'ye gelse, yanlış bir seyahat yaptığına
mı kanaat getirir!.. Eğer öyleyse, Türk milletine, yerde bulduğu kağıdı
veya gülü, üstüne basılmasın diye bir duvar kovuğuna koydurtan o rafine
anlayışın neşet ettiği ahlakî değerlere ve irfanî geleneğe ne oldu?!..
Ben
kendi hesabıma çevreme bakıyorum, insanları gözlüyorum, haberlere kulak
veriyorum ve sonra şüpheye düşüyorum; acaba atalarımız hakkındaki bütün
bu yazılanlar mı yalan; yoksa biz mi onların torunları değiliz?!..
Lütfen yukarıdaki satırları bir kez daha ve üzerine basa basa okuyun;
çook farklı şeyler bulacak, çook ayrı yolculuklara çıkacaksınız!..