Prof. Dr. Mahmut Tezcan 'ın Türk toplumu irdelemesi

  Özdemir İnce'nin 30 Nİsan 2000 tarihli Sabah gazetesindeki bir yazısı:

         Türk Toplumunun dayanılmaz değişimi : 

          nedeni ne olursa olsun şu gerçeği değiştirmiyor:

     Yıllar önce Batı ülkeleri için anlatılan " yolda hastalanıp yere düşsen kimse dönüp bakmaz" tablosu büyük kentlerimiz için geçerli artık.

      Yozlaşma o kadara hızlı gelişiyor ki  yakında Batı toplumlarının bozuk yapısını bile arayacağız gibi geliyor ...

 ( Son paragraf Dr. Ahmet Girgin tarafından eklenmiştir... )

 YABANCI BASINDA TÜRK ERKEĞİ

Türkiye' liyse..... ((

TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİNE GİRERSE AVRUPA' DA NELER YAPAR?

1.. Serbest dolaşım çıkar . İyi bir eğitimi ve geçerli bir işi olmayanların hepsi (İpini koparanlar) çil yavruları gibi Avrupa'nın dört bir yanına dağılır .
2.. Hide Park'ta Türk usulü piknik yapar. (5 aile, 28 çocuk, kamyon, kebap, rakı, çiğ köfte, pijama, atlet, ip, top, tüp, çaydanlık, buz kabı, karpuz, tavla, okey, haşlanmış yumurta ve patates, pet şişe, naylon poşet, arabesk, gürültü ve kavga)
3.. Versailles Sarayının önünde seyyar satıcılık yapar.(Salatalık, lahmacun, simit v.s.)
4.. Wembley stadyumunun girişinde seyyar köfteci açar.
5.. Çocuklar trafik ışıklarında cam siler, mendil satar.
6.. Metro istasyonu girişlerinde kokoreç yapıp satar. Sakatat yasağını takmaz. Kolluk kuvvetlerinden koşarak kaçar. Kaçamazsa rüşvet vermeye çalışır.
7.. Louvre müzesinde kapkaççılık yapar.
8.. Champs Elysees Bulvarı'nda düğün konvoyu yapar.
9.. Çeşitli alanlarda mafyalar oluşturur. Devlet arazilerini Türklere satar.
10.. Mafyadan aldığı arazilere gecekondu yapar. Gecekondularda inek, koyun, tavuk ve kaz besler. Kurduğu mahalleyi kurtarılmış bölge ilan eder.
11.. Yere tükürür. Kendini uyaran vatandaşı döver. Yakalandığında ise polise sürekli "abi !" diye hitap eder.
12.. Galatasaray Avrupa kupalarında başarı elde ettiğinde kutlama konvoyu yapar. Havaya ateş açar ve birkaç Avrupa vatandaşı için "Kim vurduya" tur ayarlarlar.
13.. Sanki asırlardır oradaymış da diğerleri yeni gelmiş ve kendisini rahatsız ediyormuş gibi davranır.
14.. Bir fast food'da yanındaki kız arkadaşına baktığından şüphelendiği adamı döver.
15.. Yenebilecek her şeye içinde domuz eti oluğu şüphesiyle bakar.
16.. Avrupalı tüm kadınlara şırfıntı gözüyle bakar ve günde 25 kadına sarkıntılık eder. Sonunda Avrupalı zannettiği bir Türk kızının ağabeylerinden dayak yer. Yaraları iyileştikten sonra aynı kızla çıkmaya başlar.
17.. Kızlar bir Avrupalı ile evlenebilmek için kırk takla atar. Babaları izin vermeyince evden kaçar. Babaları polisi arar. Kız 18 yaşından büyük olduğu için polis babayı pek sallamaz. Baba kendi işini kendi görmek ister ve herifin kardeşini öldürerek kan davası çıkarmaya çalışır.
18.. Arabasıyla caddelerde turlarken İbo'nun kasetini yüksek sesle çalarak kız tavlamaya çalışır.
19.. Evde bulgur pilavıyla beslenmeye çalışır ve tüm imkanlarını bir Mercedes sahibi olmak için seferber eder.
20.. Türkiye'ye gelip geri dönerken bir minibüs dolusu besin maddesi götürür. Sucuk ve pastırmaları halk sağlığına aykırılığı nedeniyle gümrükte terk eder. Terk etmeden önce iki saat süreyle arbede çıkarır.
21.. Seyyar lahmacun sattığı mahalleye servis yapan pizza dağıtıcısını döver. Olaya polis karışırsa başka bir gün tüm aşiretiyle gelip pizza dükkanını dağıtır.
22.. Kurban bayramlarında kamuya ait yerlerde kurban keser. Kan gövdeyi götürür.
23.. "Yok canım abarttın. Şu anda yurt dışında olanlar bu saydıklarının çoğunu yapmıyorlar ki" diye milletini savunanlar, o günler geldiğinde Türklerin Avrupa'da kanun, kitap dinlemeyecek kadar çoğunluk olacağını göz ardı ederler.
24.. Türkiye'nin nüfusu 16 milyona İstanbul'un nüfusu 1 milyona düşer. Refah seviyesi ve toplumsal kalite son haddine kadar yükselir. Kimse kimsenin malına, namusuna yan gözle bakmaz. Türkiye'de kalmış olanlar, dini bayramlarda ve yaz tatillerinde Avrupa'ya kaçarak Türkiye'nin sakinleşmesini beklerler.
25.. Türkiye'de eğitim seviyesi %98 üniversite düzeyine yükselir. İşsizlik kalmaz. İşçi ithaline başlanılır. Çevre kirliliği sıfıra düşer. Sanat ve kültür yurdun her köşesine yayılır. Arabesk sanatçıları iş alanlarını Avrupa'ya kaydırır. Turizm patlar.
26.. Ülkemiz temiz, sakin ve yaşanası bir memleket olur. Siyasi tartışmalar konuşma platformunda kalır.
27.. Hayal gücü iyi çalışan okuyucular bir bu kadar daha madde üretir.

TÜRKLER TARAFINDAN İCAT EDİLMESİ BEKLENENLER :

01. Bitmeyen piknik tüpü
02. Sigara cepli çorap
03. Topuğu basık ayakkabı
04. Köpüklü su musluğu ve şampuan konulan şofben
05. Elektrik sayacı durduracağı
06. Döner pişiren mikrodalga
07. Laf atan korna
08. Minibüs arkasından para uzatmak için şoförün yanına kadar uzanan demir
09. Güdümlü anne terliği
10. Kurban kesme makinesi
11. Basamakta durana çarpmayan otomatik kapı
12. Otobüste yan koltukta oturan kişinin gazetesini rahat bir şekilde okuma
imkanı veren zoom'lu gözlük
13. Düğmesine basıldığında 'du-lu-luu' sesi veren akbil taklidi anahtarlık
14. Ağza takılan ve dişlerle şişe kapağı açmayı kolaylaştıracak açacak
15. Polis kontrolünden 300 metre önce kendiliğinden takılan emniyet kemeri

Biz Türkler..

Aşağıdaki yazı kime ait bilmiyorum ama yıllardır anlatmaya çalıştığım şeyi, bir Amerikalı bizleri çok iyi analiz ederek anlatmış. Dünya ile bütünleşmek istiyorsak; dünyanın kurallarına göre hareket etmeli ve onların anlayacağı dilde kendimizi anlatmalıyız. "Hemen her işte Türkiye yalnız kalıyor, kimse bizi istemiyor,  herkes düşman, bir tane bile dostumuz yok" gibi saplantılardan ve Türkiye'nin her alanda tanıtımının yeterince yapılamaması beceriksizliğinden de bu sayede kurtuluruz diye düşünüyorum.

Kişi kendini yeterince anlatamıyorsa yada ifade edemiyorsa, ancak bunu karşısındakini anlamaya çalışarak ve karşı tarafın anlayabilmesi için anlatım dilini değiştirerek ifade edebilir. Empati'nin önemi sadece bireyler için geçerli değildir. Ülkelerarası ilişkiler ile devletlerin, kurum ve kuruluşların yapısını ve ayrıca toplumların neyi nasıl algıladıklarını iyi analiz etmeniz gerekir.  

Bireylerin vizyonu ne kadar gelişirse, o oranda (belki de daha fazla) toplumun vizyonu da gelişir. 

Sevgiyle kalın,

Dr. Ahmet Girgin


AMERİKALI UZMAN GÖZÜYLE TÜRK STİLİ
 
Benim adım John Smith, ama bana Can Simidi diyorlar buralarda. Bir iş teklifiyle, kentim Seattle ı bıraktım ve Türkiye ye geldim. Seattle, Amerika nın kuzeyinde, iş ve kent yapısı olarak küçük bir NewYork tur.

İyi bildiğim dört beş dilden biri Türkçe sayılır, iyi konuşurum, ama pek yazamıyorum, imla hataları için beni forgive me- yani affedersiniz. Türklerle anlaşmakta çok zorluk çekmiyorum, ama Türkleri ANLAMAKTA zorluk çekiyorum. Yanlış anlamayın, öpüşerek selamlaşmaları ya da yerel adetler dahil, anlamadıklarım, başka şeyler...

Teknoloji bölümüne yönetici olarak geldiğim şirkette ilginç şeyler görüyorum. Örnek olarak, time management / zaman yönetimi semineri düzenliyoruz şirkette. İlginç bir şekilde herkes zamansızlıktan şikayet ederek gitmiyor seminere. Tıpkı hükümetiniz gibi enflasyonu düşüreceğiz diyerek durmadan fiyatları increase yapıyorlar, nasıl diyorlar artırıyorlar.

Enflasyonu indirmek için fiyatları artırmak pek rastlanmadık bir olay dünyada. Şirketteki tek ilginç şey bu değil tabii ki.

İlk geldiğim gün iyice şaşırmıştım. Benimle global bir head hunter -sizin burada beyin avcısı diyorlar- Seattle da görüştü. İşi, maaşı anlattı ve böylece geldim. Utanmadan söyleyeceğim, ben dünyaca bilinen birkaç projeye imza atmış, tanınmış bir uzman ve proje yöneticisiyim. Uçaktan inince, şirketin görevlileri beni direkt olarak şirkete götürdüler. Beni yönetim kuruluyla tanıştırdılar. Toplantı sürerken Mr.President birden söz aldı, Başkan benim işimi nasıl yapmam gerektiği konusunda uzun bir konuşma yaptı, açıkçası şok olmuştum. Şirketin başkanı madem bu kadar bilgili ve uzmandı niçin beni taa Amerikalardan getirtmişlerdi? Ayrıca presidentin başka işi yok muydu? Turkish stil iş anlayışı böyle herhalde.

Kadınlara benziyor, mantığını anlamak için mantıklı düşünmek anlamsız. Bir de takım çalışması çok garip. Hani İngilizler diyor ya "Deve, bir takım tarafından tasarlanmış bir attır". Sanırım bu takımlardan çok var, Türkiye de... Türkish stil "dram temler".

Herkes o kadar kendine odaklı ki, işleri kendi istediği tarafa çekiyor, ortak inandıkları bir şeyleri, hedefleri yok. Gelecekle de pek ilgilenmiyorlar, istedikleri tek şey bugünü olduğu gibi sürdürmek. Haberlerde, iş dünyasında ve siyasetçilerde hep aynı söz "İSTİKRAR". İstikrar, "in English stabilize" demektir ve herkesi korkutur. Bunu anlıyorum işte, Türkler tarih boyunca korkusuz olmuşlar, korkusuzca istikrar istiyorlar, bu onlar için bir challenge yani... nasıl diyorlar meydan okuma...ama yine ilginç bir şekilde değişim istemiyorlar. Değişim onlar için bir challenge değil.

Akdeniz-Mediterane Havası Dil kursuna giderken bütün dünyanın "Orta(med)Deniz-Mediterane" dediği yere Türkler niçin "Ak Deniz" diyordu onu da anlamamıştım. Belki de kuzeylerindeki denize Kara-deniz dediklerinden... Onlar için bir şey kara ise diğeri de karadır, ara renkler ve ince ayrımlar pek olmuyor. Türklerde... Belki de Mediterane havasından diyorlar Akdeniz! Akdeniz- Mediterane de kıyısı olan bütün ülkelere bir rehavet hakimdir. İtalya, Yunanistan, Fransa, Tunus, Cezayir ya da Türkiye nin kıyı insanları nedense davranış olarak birbirine benziyor. Genelde az çalışıp çok tüketiyorlar ya da uyuyorlar.

Türkler slang-argo da nasıl diyorlar işleri pek "sallamıyorlar". Method, teknik ya da disiplin onlara yabancı kavramlar. Biz Amerikalılarsa bunlar olmadan iş yapamayız. Bir işi başarmak için method ve bilgi gerekir. Bu ikisi de yetmez, hard-working olmak yani çok çalışmak gerekir. Türklerde bunu pek göremiyorum, ama yine de bir şeyler üretiyorlar.

Son dönem yönetim literatürü deneme ve hatalardan öğrenmeye çok yer veriyor. Belki de Türkler sürekli bunu kullanarak survive ediyorlar, nasıl derler ayakta kalıyorlar, ama pek öğrenmiş görünmüyorlar.

Herkes konuşuyor: Türkler bir işi kötü yapmaya karar verirlerse onun üstüne çok konuşuyorlar. Örneğin, futbol kötü olsun istiyorlarsa, onun üstüne çok konuşuyorlar, herkes konuşuyor, öğrendim ki ülke Presidenti Demirel slogan koymuş "Konuşan Türkiye" diye. Şirkette de başımıza geldi, örnek benim konumda. Herkes konuşuyor, ben susuyorum. Herkes konuşurken uzman da konuşursa, herkes kendini uzman sanır çünkü.

Deprem sonrasında buradaydım. Herkes konuştu, ama hiçbir şey yapmadı. İşte böyle, Türkler ilginç işte, çok konuştukları şeyi kesinlikle iyi yapmıyorlar. Dünyada ise kamuoyunun gündemine gelen konular halledilir, sanırım Türkler bir şeyi halletmek istemedikleri zaman hemen başlıyorlar konuşmaya. Çok konuşulan konulardan biri de değişim.
Herkes birileri değişsin diyor ama kendisini değiştirmek isteyen henüz görmedim.

Öyle ilginç ki humor-fıkra gibi. Mesela bizim şirkette müşteri odaklılık programları geliştiriyorlar, ama bütün çalışmaların odak noktası yine bizim şirket. Örnek, broşürümüze bakıyorum, ilk sayfada patronun ve diğer üst yöneticilerin resimleri. Eğer müşteri odak noktası olsaydı, broşürün baş sayfalarına müşteri resimleri koyarlardı. Şirkette müşterilerin beklemesine ayrılan yer altı metrekare, patronun odası yüz elli metre kare. İşte size, Turkish stil müşteri odaklılık.