Çinliler yemekleriyle ülkelerinin
kalitelerini ve düşlerini müşteriye en iyi şefleri ile sunmaya
çalışmaktadırlar ve insanları bu çabalarıyla şaşırtmaktadırlar. Yemek
kültürleri en eskilerden biridir. Doğal ve lezzetli sebze ve meyveleri
buluşturarak sağlıklı yemekler yapmaktadırlar. Bilgi ve kültürleri
kuşaktan kuşağa geçmektedir. Böylece her kuşaktan insan Çinlilerin bu
eşsiz lezzetteki yemeklerini tadabilir. Çinlilerin yemekleri tadından,
renginden, dokusundan hiçbir şey kaybetmeden beş bin yıl öncekiyle
şimdiki lezzeti birdir. Sıcak ve soğuk lezzetler birleşerek Çin
mutfağını ortaya koymaktadır.
Bölgesel Çin Mutfağı
Çin tropikal olmayan Hunan ve Kwantung' tan doğu Mongolistan' ın ıssız
yörelerine kadar uzanır. Aynı zamanda Asya'dan Afganistan'ın ön
yörelerine kadar kanatlarını açar. Çin mutfağının bu eşsiz lezzeti her
ülke, her din ve her coğrafya koşullarına rağmen gitgide dünyaya
yayılmaktadır. Çinliler yemekleriyle birlikte insanlara kültür ve yaşam
tarzlarını sunmaktadırlar.
Kuzey
Çin mutfağı bu yöreye ilk olarak Pekin lezzetleriyle sunulmuştur.
Çoğunlukla tatlı, birinci sınıf yöresel yemekler kuzey bölgesinde
yenmektedir. Bu bölgede yemekler doğal ve sağlıklıdır. Yörede ilk olarak
tanınan yemek pilav ve çin tavuğudur. Daha sonra kekler,
karidesli ekmekler bunları izlemiştir. Kuzey bölgesinde barbekü ve ateş
üstü kavurma Çinliler sayesinde yayılmış ve ün kazanmıştır. Kuzeyde
soslar da soya sosu, sarımsak, yeşil soğan, susam yağı ve çeşitli
baharatlar kullanılmaktadır. Bu sosların geldiği yöre esasında Çin'dir.
Kuzu eti kuzeyde Çinliler' den sonra yayılmış ve hemen hemen tüm
yemeklerin içinde yer almaya başlamıştır.
Güney
Çoğu kişiye göre güneyde Çin mutfağı wokun içinde pişirilen yemeklerdir.
Ancak böyle bilinmesinin nedeni güneyde Çin yemeklerinin fazla
tanınmamış olmasındandır. Güneyde yaşayan insanlar Çin'in zengin
mutfağını henüz tanımamış ve lezzetlerini tatmamışlardır. Güneye Çin
mutfağı Çinli turistler ve araştırmacılar tarafından yayılmış ve Çin
mutfağı böylece önem kazanmaya başlamıştır. Güney yerlileri Çin
mutfağının lezzetlerini sebze ve meyvelerinde aramaya başlamışlardır.
Böylece güneyde Çin mutfağı daha yayılmış ve her öğünün içerisinde pilav
ve Çin'in egzotik tatları yer almaya başlamıştır. Çin'de kullanılan
lezzetli soslar da güneyliler için yemeklerinde yer etmeye başlamıştır.
Böylece güneyde en iyi soya sosları bile üretilmektedir. Çinliler' in
kullandığı eşsiz tatlı-ekşi sos da güneyin vazgeçilmezlerinden olmuştur.
Doğu
Doğunun yemek kültürü oldukça zengin olmakta ve çeşitli yağlara yer
vermektedir. Genellikle kızartılarak lezzetler yaratılmaktadır. Salata
ve yemeklerin yanında yenilen hamur işleri doğulular için önemli bir yer
tutar. Yemeklerin içerisinde kullanılan malzemeler baharat ve undur.
Doğunun yemeklerindeki başka bir karakteristik özellik ise bolca pilav
kullanımıdır. Bunu sadece yemeklerinde bir ek olarak değil aynı zamanda
sebzelerle karıştırarak ana öğün haline bile getirebilirler. Hindi ve
tavuk gibi yemeklerin içerisine de doldurarak bu gibi yemeklere ayrı bir
tat katabilirler. Aynı zamanda şaraplı pilav da vazgeçilmez yemekleri
arasındadır. Doğulular deniz mahsulleri ve olgun meyveler kullanarak
yemeklerinin tatlarını zenginleştirebilirler. Shanghai' da yaşayan
insanların vazgeçilmezleri ise tatlı-ekşi soslu yemeklerdir. Ancak bu
insanlar olduğundan fazla tatlı yemeyi severler.
Batı
Her batılı insanın günlük menüsünde mutlaka aşırı baharatlı, acı
yemekler bulunmaktadır. Batılı insanlar baharat ve acı biber kullanımını
oldukça sevdiklerini her yemeklerinin içinde kullanarak gösterir. Batılı
insanlar acının yanısıra tatlı yemeyi de severler. Ancak tatlılarının
içinde mutlaka sirke veya baharat bulunmaktadır. Dünyanın diğer
yörelerinde sigara kullanımı ne kadar çoksa batılı insanlar da
yemeklerine o kadar çok sirke katarlar. Tıpkı Çinliler'in kullandığı
gibi yemeklerine yaşadıkları mevsimin tadını eklerler. Yemeklerinde
mevsimlerinin meyve ve sebzelerini kullanmak adet haline gelmiştir. Aynı
zamanda yine Çinliler gibi tatlı ekşi veya acı-tatlı gibi zıt lezzetli
baharat kullanımı onlar için de vazgeçilmezdir. Bu gibi tatları
yemeklerine kazandırmak için kullandıkları başlıca lezzetler sarımsak,
chillie, sirke ve soya sosudur.
Çin Öğünleri
Çinliler bir yemeği üretirlerken içindeki lezzetlerin eşit olmasına özen
gösterirler. Bu nedenle tatlıyı, acıyı ve ekşiyi aynı miktarda
kullanmaya çalışırlar. Böylece insanları her türlü lezzeti alarak daha
sağlıklı bir yaşam süreceklerine ve damak tatlarının gelişeceğine
inanırlar. Çinliler bu nedenle tatlı-ekşi sosun yaratıcısıdır. Çinliler
yemeklerin lezzetinin yanısıra renk ve dokularının da eşit görünümde ve
güzel olmasına dikkat ederler. Tuzu, şekeri soğuk ve sıcak maddelere en
iyi biçimde değerlendirerek yemeklerin görünümünün iyi olmasını
sağlarlar. Çinliler sos yapımında da miktarı ayarlamaya son derece
dikkat ederler. Böylece yemeklerini tadan insanların damağında eşsiz bir
tat bırakırlar. Yemeklerini ne az ne de çok miktarda yaparak savurgan
olmamaya çalışırlar. Bir Çinli ailenin masasında kaç adet yemek
bulunduğu, o ailenin kaç kişi olmasına bağlıdır. Çinlilerin yemekleri
diğer kültürlere nazaran çeşitli sıralarla sunulmaz. Çinliler
yemeklerinin hepsini aynı zamanda pişirmeye başlar ve oluş sıralarına
göre masaya sunarlar. Örneğin, çorbalar uzun bir sürede piştiği için
yemeğin sonuna bile kalabilmektedir. Çeşitli restoranlarda bu sıralama
hiçbir zaman doğru bir şekilde verilmemektedir. Restoranlarda ilk olarak
çorba, daha sonra da ana öğün ve hamur işleri gelir. Son olarak da tatlı
sunulur. Çin kültürünün kurallarından bir ise tatlının yemeğin sonunda
asla yenmemesidir. Buna tatlı meyveler de dahildir. Çinlilerin bu kuralı
koymasının nedeni tuzlu veya hamur işlerinin midede rahatlatıcı ve
doyurucu bir his bırakmasıdır. Çinlilerin öğünlerinde sunulan miktar
aynı zamanda onların kendilerini kontrol etmesine yarar. Dikkat
edeceğiniz gibi her öğünde sunulan miktar insanların doyabilmesine
yarar. Bu öğünden fazla yiyen bir insan obur, az yiyen bir insan ise
sağlıksız kabul edilmektedir. Çinli aşçılar bu öğünleri ilk olarak Çinli
uzmanlar üzerinde deneyerek karar vermiştir. Çinliler üç öğünü sağlıklı
bir şekilde yerlerse öğün aralarında atıştırmalarına gerek kalmaz. Ancak
Çinli uzmanlar takvimde bulunan tek sayılı günlerde insanların
seçtikleri bir öğünde iki lokma fazla yemelerine karar vermiştir. Tüm
öğünlerini eksiksiz yiyen bir insan normal olarak günde 50-60 kalori
almaktadır. Normal insanlar sokakta bir saat yürümeleriyle 100 kalori
vermektedir. Böylece Çinliler oldukça sağlıklı ve zayıftırlar. Çin'e
ziyarete giden turistler bu duruma ayak uyduramaz ve kendilerine göre
yemek yerler. Ancak Çin'de Çin öğünlerine göre bir hafta geçirmiş
olsalar bile 100 kg olan bir turist 75 kg olarak geri döner. Çinliler
yemeklerini az yeseler bile bu yemekleri yakmak için her gün çeşitli
faaliyetlerde bulunurlar. Bu faaliyetlerle Çinliler her gün 2650 kalori
vermektedir. Çinlilerin sağlıklı yaşamı uzmanlara göre tatlı-ekşi sosa
ve içtikleri dim sun suyuna bağlıdır. Bu su bambulardan alınmıştır.
Suyun yanı sıra tadı yumurtaya benzemektedir. Bunları normal bir Çinli
uygulamaktadır. Çocuklar ise her gün normal öğünlerini yemekte ve 1500
kalori harcamaktadır. Çocukların takvimdeki tek sayılı günlerde bir
lokma fazla yeme şansı vardır.